"Tao không biết phải làm gì với cái dự án này nữa." Tôi ném điện thoại xuống giường, mắt dán lên trần nhà. Đã ba giờ sáng, đầu óc quay cuồng với mớ suy nghĩ hỗn độn. Hợp đồng sắp đến hạn, khách hàng thì khó tính, còn tôi thì chẳng có một hướng đi rõ ràng.
Tôi đã thử mọi cách: lên danh sách việc cần làm, brainstorm cùng đồng nghiệp, thậm chí thiền - nhưng tất cả đều vô ích. Đến lúc tôi chấp nhận một phương pháp kỳ lạ: viết nhật ký dòng ý thức giải quyết vấn đề. Không kế hoạch, không chỉnh sửa, chỉ viết như chảy nước.
Viết nhật ký dòng ý thức là gì?
Đơn giản là bạn ngồi xuống, đặt bút lên giấy (hoặc mở file trống), và viết tất cả những gì xuất hiện trong đầu. Không cần đúng ngữ pháp, không cần logic. Cứ viết, bất kể đó là câu chửi thề, than thở hay những suy nghĩ dở hơi.
Lần đầu tôi thử, tôi viết: "Mình ghét dự án này. Khách hàng điên rồi. Tại sao mình lại nhận nó? Chả lẽ mình nên bỏ cuộc?" Chỉ sau vài dòng, tôi bắt đầu nhận ra nỗi sợ thực sự không phải là dự án, mà là nỗi sợ bị từ chối khi gửi bản thảo đầu tiên.
Tại sao nó lại hiệu quả với vấn đề nan giải?
Khi bạn gặp một vấn đề phức tạp, não bạn thường rơi vào vòng lặp suy nghĩ luẩn quẩn. Bạn càng cố gắng tìm giải pháp, bạn càng bế tắc. Viết dòng ý thức phá vỡ vòng lặp đó bằng cách đưa suy nghĩ ra ngoài trang giấy, buộc bạn phải đối diện với chúng một cách có ý thức.
Tôi nhớ lần đó, sau 10 phút viết không ngừng, tôi bỗng dưng viết: "Có lẽ mình nên thử làm một cái outline trước gửi khách hàng xem họ có đồng ý không." Đó là giải pháp tôi không hề nghĩ tới khi chỉ loanh quanh trong đầu. Bí kíp viết không ngừng nghỉ trong 10 phút chính là chìa khóa: không dừng lại để xem xét, không sửa lỗi, chỉ viết.
Làm thế nào để viết liên tục 10 phút?
Bạn không cần phải là nhà văn. Chỉ cần một cây bút và một cuốn sổ, hoặc một ứng dụng ghi chú. Đặt hẹn giờ 10 phút. Bắt đầu với bất cứ điều gì: "Tôi đang cầm cây bút này, nó màu xanh, viết trơn..." Rồi tự nhiên, mạch suy nghĩ sẽ dẫn bạn đến vấn đề chính.
Lúc đầu có thể khó, bạn sẽ muốn dừng lại để suy nghĩ cho "đúng". Hãy chống lại sự thôi thúc đó. Nếu không biết viết gì, hãy viết "Tôi không biết viết gì, tôi đang ép mình viết, cảm giác thật ngu ngốc" - cứ thế, từ những câu tưởng chừng vô nghĩa, giải pháp sẽ xuất hiện.
Câu chuyện của tôi: Từ bế tắc đến giải pháp
Tôi quyết định thử nghiệm trong 7 ngày. Mỗi sáng, trước khi làm bất cứ việc gì, tôi dành 10 phút viết nhật ký dòng ý thức về vấn đề tôi đang gặp. Ngày thứ hai, tôi phát hiện ra mình thực sự sợ một vị khách hàng cụ thể, không phải toàn bộ dự án.
Ngày thứ tư, tôi viết ra một kịch bản điện thoại tưởng tượng, nơi tôi nói thẳng với khách hàng: "Em nghĩ anh nên thử hướng này." Ngày thứ bảy, tôi đã hoàn thiện bản kế hoạch gửi cho họ. Kết quả? Họ đồng ý và còn khen tôi có tầm nhìn.
Bắt đầu từ hôm nay
Đừng chờ đến khi có vấn đề lớn mới thử. Hãy tập viết dòng ý thức như một thói quen hàng ngày. Bạn sẽ ngạc nhiên khi thấy những suy nghĩ tưởng chừng hỗn loạn lại dẫn đến những giải pháp sáng suốt nhất.
Viết nhật ký dòng ý thức giải quyết vấn đề không phải là phép thuật, mà là cách để bạn lắng nghe chính mình.
Bài viết này thay đổi hoàn toàn cách tôi sắp xếp một ngày. Triết lý làm việc theo nhịp là cách duy nhất thực sự bám trụ được với tôi - ba tháng nay tôi duy trì khối tập trung sâu từ 6h đến 8h sáng và sự khác biệt về hiệu suất là rất rõ.
Điểm về dư âm chú ý là phát hiện bị đánh giá thấp nhất trong toàn bộ nghiên cứu về năng suất. Từ khi hiểu ra điều đó, tôi không còn coi những gián đoạn nhỏ là vô hại nữa. Cái giá tích lũy là có thật.
Bài rất hay, nhưng tôi hơi phản biện chỗ cho rằng cách tiếp cận của nhà báo chỉ dành cho chuyên gia. Là một nhà báo, chính công việc buộc bạn phải rèn cơ bắp đó - chuyển ngữ cảnh vào trạng thái tập trung sâu là điều ai cũng học được nếu luyện tập đều đặn.