Bạn ngồi trên xe bus, mở Gmail trên iPhone và bắt đầu gõ báo cáo. Mười phút sau, bạn mới hoàn thành được 3 dòng. Cảm giác như đang bơi trong mật đường.
Đừng lo, không phải bạn yếu kém. Đó là vì bàn phím ảo đang giết chết năng suất của bạn một cách có hệ thống. Một nghiên cứu năm 2018 trên tạp chí Applied Ergonomics chỉ ra rằng gõ trên điện thoại chậm hơn 60% so với bàn phím vật lý. Và sai sót tăng gấp 3 lần.
Bàn phím ảo: kẻ thù giấu mặt của sự tập trung
Khi gõ trên điện thoại, bạn không chỉ chậm mà còn mất tập trung. Mỗi lần chuyển giữa các ứng dụng, bạn mất 23 phút để quay lại trạng thái tập trung sâu, theo nghiên cứu của Đại học California, Irvine.
Thử tưởng tượng: bạn đang viết báo cáo, chuẩn bị đưa ra một luận điểm quan trọng, thì điện thoại rung vì tin nhắn. Bạn liếc xuống, gõ "OK" rồi quay lại. Nhưng não bạn đã bị ngắt mạch, mất ít nhất 15 phút để tìm lại ý tưởng cũ.
Tại sao bạn không thể đa nhiệm?
Đa nhiệm là huyền thoại. Khi bạn vừa gõ vừa đọc email vừa trả lời tin nhắn, não bạn không làm cùng lúc mà chuyển đổi liên tục. Mỗi lần chuyển đổi, bạn mất năng lượng và thời gian.
Trên máy tính, bạn có thể mở nhiều cửa sổ và chuyển đổi nhanh bằng phím tắt. Trên điện thoại, mỗi thao tác chuyển app đều cần chạm, vuốt, chờ load. Đó là lý do bạn mất gấp đôi thời gian.
Lỗi chính tả và hiệu chỉnh: mồi thời gian
Gõ trên điện thoại, sai chính tả là chuyện thường. Ngón tay to, phím nhỏ, tự động sửa sai lung tung. Một câu đơn giản như "Tôi sẽ gửi báo cáo vào chiều nay" có thể biến thành "Tôi sẽ gửi báo cáo vào chiều nay?" hoặc tệ hơn.
Sau đó bạn phải dò lại từng chữ, sửa lỗi. Mất thêm 10 phút cho một email ngắn. Một nghiên cứu từ Đại học Cambridge cho thấy người dùng mất trung bình 37% thời gian gõ để sửa lỗi trên điện thoại.
Bàn phím vật lý: giải pháp đơn giản
Bạn có thể mua một bàn phím Bluetooth nhỏ gọn, kết nối với điện thoại. Giá chỉ vài trăm nghìn, nhưng tăng tốc độ gõ lên gần bằng máy tính. Hoặc đơn giản hơn: hãy đợi đến khi có máy tính rồi hãy gõ báo cáo.
Nếu bất đắc dĩ phải gõ trên điện thoại, hãy dùng giọng nói. Tính năng dictation trên iOS và Android khá chính xác, nhanh hơn gõ tay 3 lần. Nhưng nhớ kiểm tra lại vì đôi khi nó cũng sai.
Hiệu ứng "bàn phím ảo" lan rộng
Không chỉ gõ văn bản, bàn phím ảo còn ảnh hưởng đến cách bạn suy nghĩ. Khi gõ chậm, bạn có xu hướng viết ngắn gọn hơn, bỏ qua chi tiết, dẫn đến báo cáo kém chất lượng.
Một khảo sát của Microsoft cho thấy nhân viên dùng điện thoại để soạn thảo văn bản thường xuyên mắc lỗi logic, thiếu dẫn chứng và cấu trúc lỏng lẻo hơn so với khi dùng máy tính.
Vậy nên, lần tới khi bạn định gõ báo cáo trên điện thoại, hãy dừng lại. Bạn không lười, bạn chỉ đang dùng sai công cụ. Hãy để bàn phím ảo cho tin nhắn chứ đừng để nó giết chết năng suất của bạn.
Còn nếu bạn vẫn muốn gõ trên điện thoại, ít nhất hãy tắt thông báo. Và nhắm mắt lại 5 giây trước khi bắt đầu. Não bạn sẽ cảm ơn bạn.
Bài viết này thay đổi hoàn toàn cách tôi sắp xếp một ngày. Triết lý làm việc theo nhịp là cách duy nhất thực sự bám trụ được với tôi - ba tháng nay tôi duy trì khối tập trung sâu từ 6h đến 8h sáng và sự khác biệt về hiệu suất là rất rõ.
Điểm về dư âm chú ý là phát hiện bị đánh giá thấp nhất trong toàn bộ nghiên cứu về năng suất. Từ khi hiểu ra điều đó, tôi không còn coi những gián đoạn nhỏ là vô hại nữa. Cái giá tích lũy là có thật.
Bài rất hay, nhưng tôi hơi phản biện chỗ cho rằng cách tiếp cận của nhà báo chỉ dành cho chuyên gia. Là một nhà báo, chính công việc buộc bạn phải rèn cơ bắp đó - chuyển ngữ cảnh vào trạng thái tập trung sâu là điều ai cũng học được nếu luyện tập đều đặn.