Hải mở tủ lạnh, nhìn chai bia rồi đóng lại. Cậu đã làm thế ba lần trong tối nay. Cuối cùng, cậu ngồi xuống bàn, mở cuốn sổ tay và viết: "Tại sao mình muốn uống bia? Mệt? Hay chỉ vì thói quen?"
Viết xong, Hải nhận ra mình không thèm bia. Cậu chỉ buồn chán. Thế là cậu lấy đàn ra chơi thay vì uống. Một quyết định nhỏ, nhưng nếu không viết, có lẽ cậu đã uống.
Viết nhật ký có tác dụng gì? Nó giống như bạn trò chuyện với chính mình. Khi viết, bạn bắt buộc phải sắp xếp suy nghĩ, nhìn ra mô hình hành vi và chọn lựa sáng suốt hơn. Dưới đây là 3 cách viết nhật ký để cải thiện tư duy và ra quyết định.
1. Viết dòng ý thức: Tháo hết suy nghĩ ra giấy
Đây là cách viết không kiểm soát, không chỉnh sửa. Bạn cứ viết tất cả những gì trong đầu, dù lộn xộn, ngớ ngẩn hay xấu hổ. Mục tiêu là giải phóng bộ não khỏi đám mây suy nghĩ.
Hải thường viết dòng ý thức vào buổi tối. Cậu viết: "Hôm nay đồng nghiệp nhìn mình kỳ quá, chắc do mình nói câu đó, hay tại áo mình bẩn? Mà áo này hôm qua mới giặt, chắc không sao..." Sau vài dòng, cậu nhận ra mình đang lo lắng vô lý. Cậu gác lại chuyện đó và đi ngủ nhẹ nhõm.
Khi bạn viết dòng ý thức, bạn đưa những suy nghĩ ngầm ra ánh sáng. Nhiều quyết định sai bắt nguồn từ cảm xúc mơ hồ. Viết ra giúp bạn thấy rõ cảm xúc đó, từ đó kiểm soát thay vì bị nó điều khiển.
2. Viết phân tích: Mổ xẻ vấn đề thành từng mảnh
Cách này có cấu trúc hơn. Bạn đặt ra một vấn đề cụ thể, liệt kê các lựa chọn, ưu và nhược điểm. Nhưng đừng chỉ viết một chiều. Hãy thêm cột "Điều gì có thể sai?" và "Bài học từ quá khứ".
Tháng trước, Hải được đề nghị chuyển sang team mới. Cậu viết vào nhật ký: "Team hiện tại: thoải mái, lương ổn, nhưng chán. Team mới: thử thách, cơ hội học hỏi, nhưng áp lực. Điều gì có thể sai? Mình không kịp deadline, mất uy tín. Bài học quá khứ: lần chuyển việc trước mình đã hối tiếc vì không tìm hiểu kỹ."
Viết như vậy buộc Hải nhìn nhận rủi ro thay vì chỉ mơ về cái mới. Cuối cùng, cậu quyết định ở lại 6 tháng nữa để chuẩn bị kỹ hơn. Quyết định đó đến từ việc viết ra, không phải từ cảm tính.
3. Viết nhật ký biết ơn: Nhìn thấy điều tốt để ra quyết định tích cực
Nghe có vẻ sến, nhưng viết nhật ký biết ơn thay đổi cách bạn nhìn nhận vấn đề. Mỗi ngày, hãy viết 3 điều bạn biết ơn, dù nhỏ như bát phở ngon, lời khen của sếp hay nắng đẹp.
Hải thường viết: "Biết ơn vì mẹ gọi điện hỏi han. Biết ơn vì hôm nay không kẹt xe. Biết ơn vì ly cà phê ngon." Cậu thấy mình bớt căng thẳng và lạc quan hơn. Khi tinh thần tốt, cậu ra quyết định nhanh và ít hối hận hơn.
Viết nhật ký biết ơn giúp bạn ghi nhận những điều tích cực. Não bộ có xu hướng tập trung vào cái xấu. Bạn phải chủ động huấn luyện nó nhìn thấy cái tốt. Điều đó ảnh hưởng trực tiếp đến các quyết định hàng ngày: bạn sẽ chọn hợp tác thay vì cạnh tranh, chọn học hỏi thay vì sợ hãi.
Hải tiếp tục viết mỗi tối. Cuốn sổ dày lên, nhưng đầu cậu nhẹ đi. Cậu nói với tôi: "Viết nhật ký như có một người bạn luôn lắng nghe, không phán xét. Và nhờ đó, mình ít sai lầm hơn."
Bạn có thể bắt đầu ngay tối nay. Mở một trang giấy trắng. Viết bất cứ thứ gì bạn nghĩ. Chỉ vài dòng, nhưng nó sẽ thay đổi cách bạn suy nghĩ và quyết định.
